Kiedy dziecko przestaje mówić, czyli czym jest mutyzm wybiórczy? cz 2.

Pierwsze objawy mutyzmu można zaobserwować w wieku ok. 3 lat, diagnozowany jest on znacznie później, nawet u sześcio-, ośmiolatków. Tymczasem praktyka wskazuje na to, że pozbawione pomocy dzieci z mutyzmem z czasem rozwijają cały arsenał sposobów na to, żeby sobie poradzić niewerbalnie, przy czym jest to z konieczności komunikacja zgrubna i okrojona. Przede wszystkim jednak uczą się unikania. Ono pozwala im nie konfrontować się z sytuacjami społecznymi, w których czują się nieporadnie, i może uruchomić całą kaskadę niepożądanych konsekwencji w przyszłości, takich jak samotność, depresja, niepowodzenia szkolne. Terapię mutyzmu wybiórczego prowadzi się zwykle pracując z dzieckiem nad jego pewnością siebie, rozpoznawaniem i obniżaniem lęku, a także rozwijaniem umiejętności komunikacji. Niezmiernie ważne jest włączenie do terapii rodziny oraz osób z otoczenia dziecka, np. z przedszkola lub szkoły. Mutyzm wybiórczy pojawia się w wyniku interakcji natury dziecka (wewnętrznych predyspozycji) oraz warunków zewnętrznych. Do czynników predysponujących można zaliczyć: lęk, nieśmiałość, bojaźliwość, nadwrażliwość, lękowych rodziców, zachowania lękowe modelowane przez rodziców, dwujęzyczność, negatywny obraz siebie w obszarze mowy (np. nieakceptowanie swojego głosu), opóźnienie neurorozwojowe, zaburzenia w przetwarzaniu bodźców zmysłowych. Zdarzeniami inicjującymi mogą być: przyjęcie do przedszkola/szkoły, częste przeprowadzki, należenie do mniejszości językowej, negatywne reakcje na wypowiedzi dziecka – krzyk, wyśmiewanie. Wśród czynników podtrzymujących (wzmacniających istnienie mutyzmu u dziecka) można wyróżnić: izolację społeczną rodziny, nieprawidłową diagnozę (np. autyzmu), brak odpowiedniej i wczesnej interwencji, brak zrozumienia ze strony rodziców, nauczycieli, psychologów, wzmacnianie mutyzmu poprzez okazywanie większej uwagi i uczuć, zwiększony poziom niepokoju spowodowany presją mówienia, możliwość niewerbalnego porozumiewania się.

W kontakcie z dzieckiem, u którego podejrzewamy mutyzm wybiórczy warto:

  • zaniechać wywierania presji, by mówiło;
  • próbować zapewnić mu jak największe poczucie bezpieczeństwa i akceptacji;
  • traktować je według tych samych zasad, co inne dzieci;
  • powstrzymać się od skomplikowanych pytań;
  • konsekwentnie dostarczać okazji do mówienia i okazywać cierpliwość w oczekiwaniu na odpowiedź;
  • zadawać pytania zamknięte, aby mogło odpowiedzieć „tak” lub „nie”, albo wskazując coś;
  • ograniczyć kontakt wzrokowy, by dziecko czuło się komfortowo;
  • wykorzystać swoje poczucie humoru, by rozładować napięcie;
  • włączać je do współpracy w małych grupach;
  • zachęcać do kontaktów społecznych i aktywności fizycznej poprzez udział w zabawach.

Dzieci z mutyzmem wybiórczym mają wiele wspólnych cech, jednak każde z nich jest wyjątkową indywidualnością. Wybór strategii postępowania zależy od cech osobowościowych dziecka i terapeuty oraz stopnia zaangażowania rodziny.

Bibliografia:

http://www.mutyzm.org.pl/

http://inspeerio.pl/

http://mutyzmportal.pl/

https://mojapsychologia.pl/

http://mutyzm.pl/

 Opracowanie:

mgr Elżbieta Gałkowska

Komentarze wyłączone.