To co słyszymy wpływa na modelowanie naszego głosu, mowy oraz języka. Narząd słuchu sprawia, że możemy prawidłowo komunikować się ze światem zewnętrznym. To, w jaki sposób działa nasz narząd słuchu ma wpływ na funkcję równowagi (postawa ciała, kontrola równowagi, koordynacja ruchów)  funkcję energetyzującą (można powiedzieć, że ucho ludzkie jest swego rodzaju “dynamem”, które dostarcza energii do mózgu) oraz funkcję słuchania.

Słyszenie a słuchanie

Słyszenie nie jest tożsame z pojęciem słuchania.

Słyszenie jest to proces bierny, który nie wymaga od nas świadomego udziału w przetwarzaniu dźwięków. Słyszenie zależy od stanu naszego narządu słuchu. Jeśli narząd słuchu nie działa prawidłowo możemy mieć problem z przetwarzaniem pewnych dźwięków. W ustaleniu stanu słuchu często pomaga badanie audiometryczne.

Słuchanie natomiast to tzw. uwaga słuchowa, czyli proces aktywny. W przeciwieństwie do słyszenia ten proces jest świadomym odbieraniem dźwięków, z których uzyskujemy konkretne informacje. Można powiedzieć, że słyszenie jest funkcją, a słuchanie umiejętnością, którą można ćwiczyć i rozwijać przez całe swoje życie. Nawet osoby ze znakomitym słuchem mogą mieć problem z prawidłowym słuchaniem.

Jeśli Twoje dziecko często puszcza informacje, czy polecenia “koło uszu”, czyli wielokrotnie należy mu powtórzyć komunikat, to może się okazać, że ma zaburzaną uwagę słuchową. W takiej sytuacji zwykle w pierwszej kolejności podejrzewa się niedosłuch. W momencie, kiedy jednak nie jest uszkodzony narząd słuchu, przyczyna może leżeć właśnie po stronie nieprawidłowego słuchania. Podłoże zaburzeń może mieć korzenie we wczesnym dzieciństwie, częstych/przewlekłych zapaleniach uszu lub w silnych przejściach emocjonalnych (np. pobyt w szpitalu, śmierć bliskiej osoby).

Lateralizacja słuchowa

Każdy z nas posiada własne preferencje co do tego, którą ręką częściej woli się posługiwać. Podobna zależność istnieje dla nogi, jak również oka. Nazywamy to lateralizacją. Oznacza to, że po jednej stronie ciała (lewej lub prawej) zauważa się większą i lepszą sprawność narządów. Taka preferencja istnieje również da ucha, choć jest to z reguły nieświadome upodobanie.

Okazuje się, że dominacja prawego ucha jest korzystniejsza niż dominacja lewego. Dlaczego tak się dzieje? To, że prawe ucho słucha inaczej niż lewe wynika z tego, że również prawa półkula mózgu myśli inaczej niż lewa.
Lewą półkulę mózgu można określić jako tę  racjonalną. Jest ona odpowiedzialna za umiejętności fonologiczne i ekspresję mowy. Osoba lewouszna większą wagę przykłada do tego, w JAKI sposób zostało coś powiedziane (dynamika, intonacja, ekspresja) niż do tego, CO zostało przekazane. Alfred Tomatis stwiedził, że u osób lewousznych mogą występować różne zaburzenia mowy, czy głosu. Uważał on, że emocje mogą negatywie odbijać się na głosie oraz mowie np. w stresującej sytuacji w postaci jąkania.
Prawa półkula mózgu odpowiada za wyobraźnię, wizualizacje oraz ujmowanie znaczeń całościowo. Osoby prawouszne szybciej rozumieją i zapamiętują komunikaty, ponieważ lepiej skupiają swoją uwagę na treści przekazywanych informacji.
Ponadto dźwięki docierające z lewego ucha mają do pokonania znacznie dłuższą drogę niż z prawego. Dlaczego tak się dzieje? Większość zakończeń nerwowych łączy się z przeciwną stroną ciała. W przypadku prawego ucha ma ono więcej powiązań z lewą półkulą mózgu. A jak już wiemy, to właśnie lewa półkula mózgu odpowiada za umiejętności fonologiczne. Prościej rzecz ujmując, osoby z lewostronną lateralizacją słuchową potrzebują więcej czasu na przetworzenie komunikatu.

Objawy zaburzeń uwagi słuchowej

Objawy zaburzeń uwagi słuchowej